أحمد بن الحسين البيهقي / مترجم محمود مهدوى دامغانى
48
دلائل النبوة ومعرفة أحوال صاحب الشريعة ( فارسي )
( 1 ) جنّ و آدمى را آفريده و بدون اينكه به آنان و هيچكس نيازى داشته باشد ايشان را امر به عبادت فرموده است و در بندگان خود عقل را آفريده است كه بوسيلهء آن دلايل قدمت و وجود و يكتائى و شرف او و همچنين آفرينش ديگران با ايجاد و اختراع و ابداع او آشكار ميگردد ، و ميان بندگان پيامبران فرستاده است آنچنان كه خود مىگويد : « إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ . . . رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً » ( بدرستى كه ما وحى كرديم بر تو ، آنچنان كه وحى كرديم به نوح و پيامبرانى كه پس از او بودند . . . فرستادگانى مژده دهنده و بيم كننده ، تا نباشد براى بندگان بر خدا بهانهاى پس از فرستادن پيامبران و خدا غالب و درست كردار است ) بخشى از آيات 161 تا 164 سورهء 4 منظور اين است كه مردم نگويند بر فرض كه با عقل خود دانستيم كه صانعى و آفرينندهاى داريم از وجوب عبادت او بر خود آگاه نگشتيم و نميدانستيم كه چگونه او را عبادت كنيم و اگر عبادت كنيم چه نفعى براى ما دارد و اگر عبادت نكنيم زيان آن چه خواهد بود ، بدين جهت خدا بهانهء آنها را قطع نمود و ميان ايشان پيامبرانى گسيل داشت كه آنها را به عبادت خدا فرمان دهند و كيفيت عبادت را براى ايشان روشن نمايند و هر كرا كه اطاعت و فرمان بردارى مىكند به بهشت مژده دهند و آنها را كه سرپيچى مىكنند از آتش بترسانند و اين همان چيزى است كه قرآن هم مىگويد وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَكْناهُمْ بِعَذابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقالُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزى « و اگر ما ايشان را با عذاب خود پيش از آن نابود ميكرديم مىگفتند پروردگارا چرا نفرستادى براى ما پيامبرى كه پيش از آنكه خوار و رسوا شويم آيات ترا پيروى كنيم » آيهء 135 سورهء 20 . خداوند هر يك از پيامبران خود را براى روشن شدن راست گفتارى ايشان با دلائل و معجزاتى تأييد كرده است تا ايشان از ديگران مشخص شوند در عين حال كه در اين تأييد همگان مساويند ، معجزات پيامبران گوناگون بوده است ، خداوند خبر داده است كه به موسى ( ع ) نه معجزه ارزانى داشته است ، عصا و يد بيضا و خون شدن آب و طوفان و ملخ و شپش و قورباغه و نابود ساختن و دريا : عصا حجت و دليل موسى ( ع ) براى جادوگران و ملحدان بود و در آن